Održiva poljoprivreda i lanac vrijednosti hrane

Održiva poljoprivreda i lanac vrijednosti hrane

 

VIZIJA 2024

Crna Gora je prepoznata po poljoprivredi koja je zasnovana na znanju i inovacijama, razvija se na principima održivosti, čuva tradiciju i vrijednosti sela, upotpunjuje ljepotu crnogorskog pejzaža i čini osnovu za lanac vrijednosti hrane, koji potrošaču nudi široku paletu autentičnih proizvoda.

Poljoprivreda je sektor koji ima višestruku ulogu u razvoju društva i ekonomije Crne Gore. Njen ekonomski značaj ogleda se u visokom doprinosu BDP-u (preko 7%). Na porodičnim poljoprivrednim gazdinstvima angažovana je gotovo četvrtina ukupno zaposlenih u zemlji, što je čini ključnom  u održivom razvoju i ublažavanju depopulacije seoskih područja, ali i očuvanju tradicije.  Generalno je osnova za cjelokupan lanac vrijednosti hrane (prehrambenu industriju i povezane sektore). Poljoprivredu u Crnoj Gori karakteriše raznovrsnost proizvodnje po regionima, odnosno raznolikost agroekoloških i klimatskih uslova koja omogućava raznolikost gajenih biljnih i životinjskih vrsta. Takođe, karakteriše je i postojanje velikog broja autohtonih vrsta i sorti biljaka (2.883 biljne vrste  - 25% evropske flore na 0,14% teritorije Evrope) i stočarskih rasa pogodnih za prilagođavanje uslovima komercijalne proizvodnje. Nacionalna poljoprivreda izrazito je komplementarna s drugim prioritetnim sektorima, a posebno sa turizmom kao pokretačem svih vidova agroturizma i zdravstvenog turizma kroz prezentovanje tradicionalne gastronomije u kontekstu turističke ponude.

Specifične razvojne mogućnosti nacionalne poljoprivrede i na nju naslonjenog lanca vrijednosti hrane ogledaju se u: 1) generisanju nove vrijednosti održivim korišćenjem lokalnih sirovina; 2) spoju tradicije u proizvodnji prehrambenih proizvoda sa inovativnim tehnologijama; 3) razvoju palete lokalnih proizvoda za poboljšanje ukupne turističke ponude; 4) povoljnim uslovima za organsku proizvodnju u skladu sa opredjeljenjem Crne Gore za koncept ekološke države; i 5) očuvanje životne sredine, biodiverziteta i pejzaža.

Nacionalne naučnoistraživačke institucije imaju na raspolaganju profesionalan kadar i opremu neophodnu za primijenjena istraživanja u poljoprivredi. Takođe, raspolažu bogatim bazama podataka vezanim za autohtone biljke i životinje. Ozbiljan kapacitet za istraživanje i inovacije u poljoprivredi može se naći i u privrednom sektoru, naročito u industriji vina koja postiže rezultate svjetske klase.
 

FOKUSNA PODRUČJA I TEHNOLOGIJE

POSTOJEĆA

SA POTENCIJALOM

  • Meso i mesne prerađevine (tradicionalni i novi proizvodi);
  • Vino (od autohtonih i introdukovanih sorti vinove loze, novi tipovi vina, aromatična vina, ulje od sjemenki grožđa, suvo grožđe) i pivo;
  • Mliječni proizvodi: tradicionalni i novi (uključujući autohtone kulture za proizvodnju mliječnih proizvoda);
  • Proizvodi ribarstva i akvakulture.
     
  • Razvoj lanca vrijednosti organske proizvodnje;
  • Inovacije, kreiranje novih proizvoda i primjena novih tehnologija za proizvodnju hrane, uključujući proizvodnju ekološke i pametne ambalaže;
  • Održiva upotreba morskih resursa za inovativne proizvode u biomedicini i farmakologiji; 
  • Kreiranje novih proizvoda od voća i povrća;
  • Inovativni proizvodi od ljekovitog i aromatičnog bilja (proizvodnja ulja; kozmetičkih, farmaceutskih i spa-proizvoda; začina; na­pitaka i slično);
  • Maslinovo ulje i ostali proizvodi od maslina.
     

 

 REPREZENTATIVNI PROGRAM   flag

Naziv:

Biomapiranje i inženjering (BMI)

Program će se realizovati sa ciljem očuvanja biodiverziteta i ekonomske valorizacije biološkog potencijala autohtone flore i faune Crne Gore radi kreiranja inovativnih poljoprivrednih proizvoda. Njihova specifičnost i prilagođenost lokalnim geografsko-klimatskim uslovima može da obezbijedi prepoznatljivost i konkurentnost na međunarodnom tržištu, uz poštovanje najsavremenijih stručnih standarda. Program će biti usmjeren na:

ISTRAŽIVAČKE KOMPONENTE:

  • Identifikaciju i mapiranje genetskog potencijala autohtonih biljnih, životinjskih i mikrobnih vrsta, rasa, sorti i sojeva;
  • Konzervaciju identifikovanog bio potencijala radi komercijalizacije, kao i zaštite ugroženih i endemičnih biljnih i životinjskih vrsta.
     

INOVACIONE KOMPONENTE:

  • Kreiranje i komercijalizaciju inovativnih i autentičnih poljoprivrednih proizvoda od odabranog autohtonog materijala.


CILJEVI SEKTORA

  • Jačanje lanca vrijednosti organske proizvodnje
  • Razvoj novih poljoprivrednih proizvoda 

     

PROJEKTI

Listu projekata vezanih za S3.me prioritetnu oblast ODRŽIVA POLJOPRIVREDA I LANAC VRIJEDNOSTI HRANE koji se implementiraju na nacionalnom nivou pogledaj OVDJE.
 

AKTUELNOSTI

Sve aktuelnosti vezane za S3.me prioritetnu oblast ODRŽIVA POLJOPRIVREDA I LANAC VRIJEDNOSTI HRANE pogledaj OVDJE.
 

FORUM

Uključi se ili započni diskusiju vezanu za S3.me prioritetnu oblast ODRŽIVA POLJOPRIVREDA I LANAC VRIJEDNOSTI HRANE OVDJE.

Konkurs za dodjelu grantova za inovativne projekte

otvoren
zatvoren

Konkursom za dodjelu grantova za inovativne projekte biće podržani inovativni projekti u skladu sa prioritetim oblastima utvrđenim u Strategiji pametne specijalizacije (2019-2024), kako slijedi:

Centar izvrsnosti za digitalizaciju procjene rizika u oblasti bezbjednosti hrane i preciznu sertifikaciju autentičnosti prehrambenih proizvoda (FoodHub)

Tekući
-

Ovaj centar izvrsnosti je istraživačko-inovativni program koji je otpočeo s realizacijom u januaru 2020, a po osnovu apliciranja na konkurs Ministarstva nauke Crne Gore.


Inovacija proizvoda i procesa u crnogorskoj prehrambenoj industriji – INNOFOOD

Završen
-

Cilj InnoFood projekta je podsticanje inovativnog razvoja prehrambenog sektora, koristeći resurse prirodnog biodiverziteta i potencijale domaćeg sektora proizvodnje hrane.


Uređaj za određivanje antioksidantne aktivnosti - BLIZAR

Završen
-

Glavni cilj projekta je razvoj NOVOG mobilnog analitičkog instrumenta, tipa selektivnog hromatografa, za brzo, povoljno i pouzdano određivanje antioksidantne aktivnosti u prehrambenim proizvodima i pićima. Sadržaj i aktivnost antioksidansa je striktno povezana sa kvalitetom i poreklom proizvoda zbog čega može poslužiti kao jedan od kriterijuma za kontrolu njihovog kvaliteta.


Individualna selekcija divljeg šipka (nara) iz heterogene prirodne populacije - ISDŠ

Završen
-

Osnovni cilj Projekta je da se na mediteranskom dijelu teritorije Crne Gore (crnogorsko primorje i zetsko - bjelopavlićka ravnica) identifikuju stabla (žbunovi) divljeg šipka (nara) čiji plodovi  po svojim fenotipskim karakteristikama nadmašuju plodove ostalih stabala (žbunova). Ove karakteristike su: krupnoća ploda, obojenost kore, krupnoća i obojenost zrna, elastičnost kore, odnos jestivog i ne jestivog dijela (randman), % soka i kvalitet soka.    


Ispitivanje biološke efikasnosti novosintetisanih jedinjenja i biljnog ekstrakta prema najznačajnijim oboljenjima vinove loze u Crnoj Gori - BIOEXTRA

Završen
-

Kako da se suzbiju bolesti vinove loze i da se dobijene metode dalje nadograđuju i koriste na sličan način i za suzbijanje drugih bolesti poljoprivrednih kultura, ishod je koji se očekuje od BIOEXTRA Projekta.

Među najznačajnijim oboljenjima vinove loze u Crnoj Gori su plamenjača vinove loze (Plasmopara viticola) i crna pjegavost vinove loze (Phomopsis viticola).  Kroz ovaj Projekat su do sada dobijene aktivne supstance koje posjeduju fungicidnu aktivnost prema navedenim prouzrokovačima bolesti vinove loze.


EDP - Održiva poljopriveda - 18. septembar Konferencija

Konkurs za uspostavljanje centara izvrsnosti

otvoren
zatvoren

Ministarstvo nauke poziva naučnoistraživačke ustanove i inovativne organizacije da se prijave na konkurs za uspostavljanje novih centara izvrsnosti u Crnoj Gori. Vlada Crne Gore je u svom Programu prioriteta u tekućem mandatu postavila cilj da uspostavlja nove centre izvrsnosti koji bi bili pokretači naučne djelatnosti i jezgra razvojnih i inovativnih aktivnosti u zemlji u perspektivnim oblastima za Crnu Goru.

Konkurs CoE-28.09.2018..pdf " onclick="window.open(this.href,'','scrollbars=no,resizable=no,location=no,menubar=no,status=no,toolbar=no,left='+(screen.availWidth/2-350)+',top='+(screen.availHeight/2-350)+',width=700,height=700');return false;">
Preuzmi poziv