Energija i održiva životna sredina

Energija i održiva životna sredina

 

VIZIJA 2024

Crna Gora je prepoznata kao regionalno energetsko čvorište sa visokim stepenom iskorišćenosti obnovljivih izvora energije i mineralnih sirovina na principima cirkularne ekonomije i održive životne sredine.

Crna Gora ima veliki potencijal u obnovljivim izvorima energije. Hidroenergija obezbjeđuje dvije trećine ukupne proizvodnje energije u zemlji, ali je svega 17% teoretskog hidroenergetskog potencijala do sada eksploatisano.  Vjetro-energija ima značajan potencijal za zone sa velikom brzinom vjetra (iznad 7 m/s). Snaga proizvedena od vjetra može da dostigne do 25% (925 GWh) godišnje potrošnje energije na nacionalnom nivou. S obzirom da je u Crnoj Gori postavljena vjetroelektrana  na do sada najvišoj nadmorskoj visini u Evropi, može se reći da se zemlja pozicionirala kao testno okruženje za primjenu ovih tehnologija u ekstremnim uslovima. Energija sunca je vrlo perspektivna, jer prosječan broj sunčanih sati u Crnoj Gori prelazi 2.000 sati godišnje, odnosno  2.500 sati godišnje u priobalnoj regiji. Takođe, postoje  značajni potencijali za korišćenje drvnog otpada kao izvora energije. 

Crna Gora se opredijelila da u rastu i razvoju energetskih i industrijskih kapaciteta obezbijedi usklađenost  razvojnih potreba sa standardima ekološke i prostorne zaštite. Opredjeljenje Crne Gore u sektoru energetike je povećanje udjela korišćenja energije iz obnovljivih izvora, sa posebnim fokusom na održivi razvoj sektora. Realizovani su ili se realizuju brojni projekti - izgradnja mini-hidroelektrana, dvije veće farme vjetroektrana i velika solarna elektrana. Takođe, instaliran je podvodni elektoroprenosni kabl koji povezuje elektroenergetske sisteme Crne Gore i Italije, što omogućava da se zemlja pozicionira kao regionalno energetsko čvorište. Ekonomična, ekološki prihvatljiva i pouzdana proizvodnja, prenos i upotreba električne energije, kao i način optimalnog upravljanja, postaju glavni izazovi savremenog elektroenergetskog sektora u Crnoj Gori.

Sektor prerađivačke industrije generiše ili je generisao značajne količine industrijskog otpada sa velikim upotrebnim potencijalom. Najveći upotrebni potencijal u strukturi industrijskog otpada imaju elektrofilterski pepeo, crveni mulj, šljaka, metalna prašina i drvni otpad. Radi korišćenja predmetnog potencijala otpada potrebno je odraditi njegovu karakterizaciju (utvrditi fizičke, geohemijske i dr. karakteristike), a zatim izvršiti izbor i unapređenje tehnologija za upravljanje otpadom u skladu sa principima cirkularne ekonomije.

Na nacionalnom nivou u akademskoj zajednici postoje institucije sa tradicijom istraživanja u sektorima energetike i razvoja industrijskih materijala. Ove institucije sada ulažu napore u savladavanje novih tehnologija vezanih za obnovljive izvore energije (pored tradicionalne hidroenergije) i recikliranje otpada. U sektoru energetike u fokusu inovativne djelatnosti je optimizacija energetskih sistema i novi načini skladištenja energije, što je vrlo važno za energetske sisteme koji zavise od obnovljivih izvora, kao što je crnogorski, jer ti izvori ne garantuju kontinuitet snabdijevanja. U sektoru razvoja industrijskih materijala u fokusu inovativne djelatnosti je proizvodnja građevinskih materijala i adsorbenata od industrijskog otpada. U privredi ima ambicioznih malih i srednjih preduzeća angažovanih u razvoju novih tehnologija vezanih za ove sektore. 

FOKUSNA PODRUČJA I TEHNOLOGIJE

POSTOJEĆA

SA POTENCIJALOM

  • Hidroenergija;
  • Energija vjetra;
  • Regionalni centar za reciklažu metalnog otpada;
  • Proizvodnja energenata na bazi drvnog otpada;
  • Energetska efikasnost i poboljšavanje energetskog bilansa;
  • Prerada i primjena eko materijala (drvo, kamen, aluminijum itd.).
  • Solarna energija;
  • Pametne mreže i gradovi;
  • Razvoj sistema za skladištenje energije;
  • Razvoj koncepta potrošača/proizvođača („prosumera”) energije;
  • Elektrifikacija saobraćaja;
  • Tehnologije za valorizaciju tehnogenih mineralnih sirovina;
  • Smanjivanje potrošnje i emisije CO2 (eko aktivni/pasivni objekti).

 

REPREZENTATIVNI PROGRAMI  flag

Naziv:

Obnovljivi izvori energije i energetska efikasnost

 

Program će imati za cilj povećanje upotrebe obnovljivih izvora električne energije i energetske efikasnosti u potrošnji, a fokusiraće se na inovativna tehnička rješenja za proizvodnju, distribuciju, optimizaciju i potrošnju električne energije.  Program obuhvata:

ISTRAŽIVAČKE KOMPONENTE:

  • Integraciju „prosumera” (potrošača/proizvođača energije) koja zahtijeva stalnu optimizaciju elektroenergetskog sistema koji se u velikoj mjeri oslanja na matematičke modele i primjenu algoritama vještačke inteligencije.
     

INOVACIONE KOMPONENTE:

  • Poboljšanje energetske efikasnosti i smanjenje emisije CO2  putem uvođenja koncepta pametnih zgrada i pametnih gradova;
     
  • Razvoj i transfer inovativnih tehnoloških rješenja za obnovljive izvore energije (zamjena sistema grijanja koji koriste fosilna goriva inovativnim rješenjima u oblasti obnovljivih izvora energije, korišćenje vjetroelektrana koje su na najvišoj nadmorskoj visini u Evropi kao testne platforme itd.).
     

Naziv:

Cirkularna ekonomija 

 

Cilj Programa je jačanje industrijske konkurentnosti Crne Gore kroz reciklažu industrijskog otpada, odnosno tehnogenih mineralnih sirovina (crveni mulj, leteći pepeo, livačka šljaka i pepeo, flotacijska jalovina i sl.) ekstrakcijom rezidualnih sirovina velike ekonomske vrijednosti  i/ili transformacijom u nove materijale prikladne za industrijsku upotrebu. Polazeći od uspješnih primjera proizvodnje u svijetu koji generišu konkurentan proizvod uporedo sanirajući problem industrijskog otpada, Program se fokusira na:

ISTRAŽIVAČKE KOMPONENTE:

  • Omogućavanje ekstrakcije komponenata značajne vrijednosti iz postojećeg otpada na efikasan i ekonomičan način, tako obezbjeđujući sirovine za industrijsku upotrebu;
     
  • Rješavanje ekoloških pitanja trajnog skladištenja preostalog industrijskog otpada bez štetnih pos­ljedica na životnu sredinu.

     

INOVACIONE KOMPONENTE:

  • Transformaciju otpadnog materijala dobrih tehnogenih predispozicija u inovativne proizvode upo­trebljive u građevinarstvu i drugim privrednim granama (vatrostalne opeke, crijepove, punioce, pjenaste agregate, cemente, keramiku, materijale za malter, beton i asfalt, pigmente za boje, materijale za podne premaze, adsorbente itd.).
     

 

CILJEVI SEKTORA

  • Povećanje inovativnog korišćenja obnovljivih izvora energije
  • Povećanje inovativnih aktivnosti pri recikliranju i valorizaciji otpada

     

PROJEKTI

Listu projekata vezanih za S3.me prioritetnu oblast ODRŽIVI I ZDRAVSTVENI TURIZAM koji se implementiraju na nacionalnom nivou pogledaj OVDJE.
 

AKTUELNOSTI

Sve aktuelnosti vezane za S3.me prioritetnu oblast ODRŽIVI I ZDRAVSTVENI TURIZAM pogledaj OVDJE.


FORUM

Uključi se ili započni diskusiju vezanu za S3.me prioritetnu oblast ODRŽIVI I ZDRAVSTVENI TURIZAM OVDJE.

Konkurs za dodjelu grantova za inovativne projekte

otvoren
zatvoren

Konkursom za dodjelu grantova za inovativne projekte biće podržani inovativni projekti u skladu sa prioritetim oblastima utvrđenim u Strategiji pametne specijalizacije (2019-2024), kako slijedi:

Prozivodnja litijum perhlorata – PLP

Završen
-

Ideja za projekat  "Proizvodnja litijum perhlorata"  nastala je imajući u vidu veliki značaj i upotrebu litijuma i njegovih jedinjenja u mnogim segmentima današnje moderne industrije. Litijum-perhlorat je veoma atraktivno jedinjenje i skoro ne zamjenljivo u mnogim tehničkim poljima (npr. proizvodnja litijum-jonskih baterija).


Strategiju pametne specijalizacije Crne Gore (2019-2024), koju je Vlada Crne Gore usvojila na sjednici održanoj 20. juna 2019. godine

Dokument ,,Kvantitativna i kvalitativna analiza - Mapiranje ekonomskog, inovativnog i naučnog potencijala u Crnoj Gori (S3.me)"

Novi materijali na bazi otpada iz industrije čelika - NEWMAT

Završen
-

Rješavanje pitanja zbrinjavanja industrijskog otpada predstavlja jedan od najvećih izazova u oblasti zaštite životne sredine, stoga Projekat NEWMAT ima za cilj  ispitivanje mogućnosti valorizacije industrijskog otpada (elektropećne troske i elektropećne prašine) koji se generiše kao rezultat proizvodnje čelika u elektropećima.


EDP - Održivi i zdravstveni turizam - 18.septembarKonferencija

Konkurs za uspostavljanje centara izvrsnosti

otvoren
zatvoren

Ministarstvo nauke poziva naučnoistraživačke ustanove i inovativne organizacije da se prijave na konkurs za uspostavljanje novih centara izvrsnosti u Crnoj Gori. Vlada Crne Gore je u svom Programu prioriteta u tekućem mandatu postavila cilj da uspostavlja nove centre izvrsnosti koji bi bili pokretači naučne djelatnosti i jezgra razvojnih i inovativnih aktivnosti u zemlji u perspektivnim oblastima za Crnu Goru.

Konkurs CoE-28.09.2018..pdf " onclick="window.open(this.href,'','scrollbars=no,resizable=no,location=no,menubar=no,status=no,toolbar=no,left='+(screen.availWidth/2-350)+',top='+(screen.availHeight/2-350)+',width=700,height=700');return false;">
Preuzmi poziv